niedzielahandlowa.euProjekt zmian w ustawie o niedzielach handlowych – aktualny stan prawny
Opublikowano:
Temat ograniczenia handlu w siódmy dzień tygodnia od lat wywołuje gorące dyskusje społeczno-polityczne w Polsce. W Sejmie od dłuższego czasu czeka na dalsze prace projekt przywracający dwie niedziele handlowe w miesiącu - a obok niego pojawiła się też zupełnie przeciwna inicjatywa, która chciałaby niedziel handlowych jeszcze mniej niż obecnie.
Co dokładnie zakładają te propozycje, na jakim są etapie i - najważniejsze - jakie zasady obowiązują nas faktycznie już dziś?
Aktualnie obowiązujący stan prawny
Podstawowym aktem regulującym funkcjonowanie branży detalicznej w siódmy dzień tygodnia pozostaje Ustawa z dnia 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni. Dopóki nic w Sejmie się nie zmieni, obowiązuje dotychczasowy model:
- Ustawowy kalendarz 8 niedziel handlowych rocznie: sklepy wielkopowierzchniowe i galerie handlowe mogą prowadzić sprzedaż wyłącznie w 8 wyznaczonych datach w roku (m.in. ostatnie niedziele stycznia, kwietnia, czerwca i sierpnia, niedziela przed Wielkanocą oraz niedziele poprzedzające Boże Narodzenie).
- 32 wyjątki przedmiotowe i podmiotowe (art. 6 ust. 1): przepisy pozwalają na legalny handel w niedziele niehandlowe m.in. na stacjach paliw, w aptekach, gastronomii, kwiaciarniach oraz w małych sklepach osiedlowych, pod warunkiem że sprzedaż prowadzi osobiście właściciel.
Ostatnią znaczącą nowelizacją przepisów była ustawa uchwalona w grudniu 2024 roku (Dz.U. 2024 poz. 1965), która od 1 lutego 2025 roku ustanowiła Wigilię Bożego Narodzenia (24 grudnia) 14. ustawowym dniem wolnym od pracy, obejmując ją tym samym zakazem handlu.
Projekt dwóch niedziel handlowych w miesiącu - na jakim jest etapie?
W marcu 2024 roku posłowie Polski 2050 złożyli w Sejmie projekt ustawy dopuszczający handel w pierwszą i trzecią niedzielę każdego miesiąca. Projekt zakłada też podwójne wynagrodzenie za pracę w handlu w niedzielę oraz gwarancję co najmniej dwóch wolnych niedziel w miesiącu dla pracownika.
W czerwcu 2024 roku Sejm odrzucił wniosek o odrzucenie projektu w pierwszym czytaniu (218 głosów za odrzuceniem wniosku, 209 przeciw) i skierował go do dalszych prac w Komisji Gospodarki i Rozwoju oraz Komisji Polityki Społecznej i Rodziny. Od tego czasu projekt utknął w Sejmie - najbardziej aktualne dostępne informacje wskazują, że wciąż czeka na trzecie czytanie w komisji.
Losy projektu komplikuje dodatkowo stanowisko prezydenta Karola Nawrockiego, który oświadczył, że nie poprze zmian zwiększających liczbę niedziel handlowych. Ewentualne prezydenckie weto Sejm mógłby odrzucić wyłącznie większością 3/5 głosów, co przy obecnym układzie sił parlamentarnych jest dużym wyzwaniem. Przeciwko projektowi stanowczo opowiada się też NSZZ „Solidarność”.
Z drugiej strony: petycja o ograniczenie niedziel handlowych do czterech
Równolegle do projektu liberalizującego przepisy, w lutym 2026 roku do Sejmu trafiła obywatelska petycja idąca w zupełnie przeciwnym kierunku. Postuluje ona:
- ograniczenie liczby niedziel handlowych w roku z obecnych 8 do zaledwie 4 (pierwsze niedziele marca, czerwca, września i grudnia),
- skrócenie godzin otwarcia sklepów w soboty - do godziny 21:00, zamiast obecnych, znacznie dłuższych godzin otwarcia niektórych sieci.
Sejmowa Komisja do Spraw Petycji zajęła się tym wnioskiem 10 czerwca 2026 roku. Eksperci sejmowego biura analiz (BEOS) zarekomendowali komisji odrzucenie petycji albo skierowanie jej do konsultacji z ministerstwami pracy i gospodarki - to znacznie wcześniejszy i mniej zaawansowany etap prac niż w przypadku projektu Polski 2050, który ma już za sobą pierwsze czytanie.
Co to oznacza dla konsumentów i branży handlowej już teraz?
Stan prawny jest jednoznaczny: żaden z tych projektów nie został uchwalony, więc do czasu zakończenia prac w Sejmie obowiązują dotychczasowe zasady - 8 niedziel handlowych rocznie i 32 ustawowe wyjątki. Zarówno projekt rozszerzający, jak i petycja ograniczająca liczbę niedziel handlowych, wciąż czekają na dalsze decyzje parlamentu i nie wiadomo, kiedy (i czy w ogóle) któryś z nich zostanie ostatecznie przegłosowany.
Oznacza to, że duże markety i galerie handlowe będą otwarte tylko w wyznaczone 8 niedziel handlowych. W pozostałe niedziele zakupy zrobimy wyłącznie w placówkach korzystających z legalnych wyłączeń ustawowych (stacje paliw, wybrane sklepy osiedlowe, apteki czy restauracje).
Podsumowanie
Dyskusja o kształcie niedziel handlowych w Polsce toczy się w Sejmie na dwóch frontach jednocześnie - jeden projekt chce ich więcej, druga inicjatywa chce ich mniej. Żadna z tych zmian nie weszła jednak dotąd w życie, a na ten moment sytuacja prawna pozostaje taka, jak dotychczas. Będziemy śledzić dalsze prace parlamentarne i aktualizować ten artykuł, gdy tylko coś się zmieni.
Chcesz upewnić się, czy w najbliższą niedzielę zrobisz zakupy? Sprawdź nasz kalendarz niedziel handlowych, a w niedziele niehandlowe skorzystaj z wyszukiwarki otwartych sklepów w okolicy, aby natychmiast znaleźć najbliższe czynne punkty.